Teoman DAL

Toplumda yaygın rastlanan alerjik rinit özellikle alerjik yatkınlığı olan kişilerde görülmekte olup, günümüzde sanayileşmiş ve gelişmiş toplumlarda çevre kirliği gibi problemlerin giderek artması ile doğru orantılı olarak da artış göstermektedir. Saman nezlesi olarak da bilinen alerjik rinit, en önemli alerjik hastalıklardan biridir.

Alerjik rinit neye denir?

Alerjik rinit, alerjinin sebep olduğu bir burun iltihabıdır. Alerjenlerin hava yolu mukozasına yapışması sonucu iltihaba yol açması ile oluşur. Özellikle polenlerin havada uçuştuğu bahar aylarında daha sık rastlanır ve buna mevsimsel alerjik rinit denir. Tüylü hayvanlar, bitkiler, kimyasallar ve ev tozu gibi faktörlerin neden olduğu, bütün bir yıl süren tipine ise perenial rinit denir. Alerjik rinit genelde çocukluk çağında başlar ancak iler ki yaşlarda da başladığı görülebilmektedir.

Alerjik rinit neden görülür?

Alerjik rinit, vücudun yabancı maddeyle karşılaştığında buna karşı geliştirdiği bir yanıttır. En sık görülme nedeni de havada uçuşan polenler ve çevremizdeki ağaçlardır. Bunun dışında hayvan tüyleri, bitkiler, deterjan ve parfüm gibi kimyasallar, ev tozları, hava kirliliği gibi faktörler de alerjik rinite neden olur. Özellikle kuru ve rüzgarlı havalarda havadaki polen miktarı daha fazla olmakta ve alerjik rinitin görülme sıklığını attırmaktadır.

Alerjik rinitin belirtileri nelerdir?

Burun akıntısı ve gözlerin sulanması alerjik rinitin en tipik belirtileridir. Bunun yanı sıra ağız, burun, boğaz ve gözlerde kaşınma, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, hırıltılı solunum, kuru öksürük ve baş ağrısı da başlıca alerjik rinit belirtilerinden olmaktadır.

Alerjik rinit tanı ve tedavisi

Alerjik rinit tanısı koymak için en önemli unsur hastanın öyküsüdür. Alerjik rinitin, alerjiye yatkın ve alerjik geçmişi olan anne ve babaların çocuklarında görülme olasılığı daha yüksektir. Alerjiye neden olan antikor IgE’nin total kan düzeyinin ölçülmesi ve kan ve cilt alerji testleri en sık uygulanan tanı testleridir. Alerjik rinit tedavi ile tamamen iyileşmez.

Alerjik rinit tedavisindeki amaç alerjik rinitin neden olduğu şikayetleri gidermektir. Bunun için doktorun önerisi ile alerjene karşı madde salınımını engelleyen ilaçlar, kortizon içeren burun spreyleri verilir. Kişinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemesi ve güç kayıplarına neden olması dışında ciddi sağlık problemlerine yol açmaz. Uygun tedavi uygulanıp gerekli önlemler alındığında atak sayısı ciddi oranda düşürülür.

Alerjik rinite karşı alınabilecek bazı önlemler

  1. Alerjik rinite karşı alınabilecek en etkili önlem alerjenlerden uzak durmaktır. Özellikle polenlerin fazla olduğu ve havada uçuştuğu bahar aylarında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı. Ev ve araba camları, balkon kapıları kapalı tutulmalıdır.
  2. Bahar aylarında dışarı çıkıldığı takdirde eve dönüldüğünde mutlaka duş alınmalıdır ve bütün kıyafetler değiştirilmelidir. Gün içinde dışarıda giyilmiş kıyafetler yatak odasında boşta bulundurulmamalıdır.
  3. Dışarı çıkarken gözlük ve şapka takılmalıdır.
  4. Kuru hava alerjik rinite yol açan faktörlerden biridir. Özellikle kaloriferli evlerde bu şikayet daha fazla görülür ve hava nemlendiricisi kullanılmalıdır. Kirli hava da yine alerjik rinite yol açan başlıca faktörler arasında olmakta ve kişi bulunduğu oda veya iş ortamının iyi havalandırılmasına özen göstermelidir.
  5. Tüylü ve yünlü battaniyeler alerjen özellikte olup yerine pamuklu veya sentetik olanlar tercih edilmelidir. Mümkünse anti alerjik yatak takımları kullanılmalıdır. Ayrıca yatılan oda mümkün olduğunca sade ve boş olmalıdır.
  6. Evde tüylü hayvan veya bitki bulundurulmamalıdır.
  7. Toz barındırma kapasitesi yüksek olan tarzda halı, kilim gibi eşyaların kullanılmasından kaçınılmalıdır.
  8. Portakal, greyfurt, limon gibi C vitamini sağlayan besinlerin tüketimi ile vücut direnci iltihaplara karşı arttırılmalıdır.
Teoman Dal Ulusal ve Uluslararası Bilimsel Dernekler