Balon Sinoplasti Nedir?

Kronik sinüs enfeksiyonlarının oluşmasındaki en önemli faktör sinüslerde üretilen sümük (mukus) salgısının burun içine aktarılmasını sağlayan küçük kanalların (ostium) tıkanması ve salgıların sinüs içinde birikmesi yanında sinüs havalanmasının bozulmasıdır.

Balon sinoplasti olarak isimlendirilen tekniğin prensibi; sinüslerin tıkalı veya daralmış boşalma kanallarının bu bölgedeki dokuları kesip çıkartmadan, yalnızca balon kullanılarak genişletilmesi yolu ile sinüs havalanmasının ve mukusu boşaltma fonksiyonunun tekrar sağlanmasıdır.

Standart endoskopik cerrahi teknikleri ile karşılaştırıldığında balon sinoplasti tekniğinin en önemli yararları,

Balon sinoplasti tekniği tek başına kullanılabildiği gibi özel durumlarda standart endoskopik sinüs cerrahisi ile beraber de uygulanabilmektedir.

Balon Sinoplasti Hangi Durumlarda Uygulanır?

Burun etrafında normal olarak her bir tarafta dörder adet olmak üzere 8 sinüs bulunmaktadır. Bunlar, alın kemikleri içinde frontal, yanak kemikleri içinde maksiller, gözler arasında etmoid ve kafanın tam merkezinde en geride yer alan sfenoid sinüslerdir.

Az görülen farklı anatomiler (varyasyonlar) dışında frontal, maksiller ve sfenoid sinüsler birkaç milimetre çapında tek bir boşalma kanalı (ostium) ile burun içine açılan büyük boşluklar şeklinde iken etmoid sinüsler çok küçük boşalma kanalları olan, bal peteği gibi 10-15 küçük odacıktan oluşmaktadır. Balon sinoplasti sırasında kullanılan ekipmanların boyutları frontal, maksiller ve sfenoid sinüslerin boşalma kanallarından geçmeye uygun olup etmoid sinüsler için oldukça büyük olduklarından etmoid sinüzit vakaları standart balon sinoplasti tekniği için uygun değildir.

Kronik sinüziti olan hastalarda en fazla rahatsızlığın oluştuğu sinüsler etmoid sinüslerdir. Bu sebeple tüm kronik sinüzithastaları içinde yalnızca standart balon sinoplasti tekniği kullanılarak tedavi edilebilecek hastaların oranı nispeten azdır. Sinüs anatomisinin bu özelliği göz önüne alınarak balon sinoplasti teknolojisi ile etmoid sinüslere de müdahale yapılabilecek ekipmanlar geliştirilmiştir. Bu teknikte etmoid sinüslere konulan rezervuarlı balon kateterler yardımı ile sinüslerin içine uzun sürede yavaş salınan ilaç uygulamaları yapılabilmektedir.

Bu uygulama da standart balon sinoplasti tekniğindeki gibi da ameliyat sonrası bakım ihtiyacının az olması, komplikasyon riskinin düşük olması, cerrahi tekniğin basit olması gibi yararları sebebi ile etmoid sinüzitlerin kronik iltihaplarında tercih edilebilmektedir.

Burun içinde yaygın polipleri olan hastalarda sinoplasti tekniğinin faydaları sınırlı olup bu vakalarda klasik endoskopik cerrahi sırasında belli bölgelerde balon tekniği kullanılabildiği gibi yalnızca klasik endoskopik sinüs cerrahisi de tercih edilebilmektedir.

Balon sinoplasti tekniği standart endoskopik sinüs cerrahisinin yerini alan bir metot olmayıp özel durumlarda önemli avantajlar sağlayan yardımcı bir teknoloji olarak kabul edilmelidir.

Balon Sinoplasti Güvenli midir?

Balon sinoplasti teknolojisi ilk olarak uygulamaya başlandığında ameliyat sırasında balon kateterlerin sinüs kanallarında uygun yerleşimini sağlamak için skopi cihazı kullanılması sebebi ile hastaların işlemi takiben X ışını almaları bu yöntem için en önemli problem olarak görülmekteydi. Daha sonra geliştirilen ışıklı klavuz tellerin kullanıma girmesi ile alın ve yanak sinüslerine skopi cihazı kullanılmadan girilebilme imkânının sağlanması bu problemi önemli ölçüde çözmüş oldu.

Bugün için balon sinoplasti takiben yalnızca sinüs içindeki ışığın dışarıdan görülmesi mümkün olmayan en gerideki sfenoid sinüslere müdahale ederken X ışını veren skopi cihazı kullanılmaktadır. Skopi cihazında gereken ayarların yapılmasının yanı sıra ameliyatın tecrübeli bir uzman tarafından doğru tekniklerle yapıldığında oldukça kısa sürmesi, işlem sırasında hastaya verilen X ışını miktarının son derece az olmasını sağlamaktadır.

Balon sinoplasti tekniği kullanılan cerrahi müdahalelerde bugüne kadar çok az sayıda komplikasyon rapor edilmiş olup alın sinüsü boşalma kanalının balon ile genişletilmesi sırasında hemen komşuluğunda kafa tabanında hasar oluşması bunlar içinde en önemli olanıdır.

Alın Sinüsü Rezervuarlı Stentleri

Tüm sinüsler içinde cerrahi tedavisinde en fazla zorluk yaşanabilen sinüsler alın sinüsleridir. Alın sinüsü boşalma kanalları diğer sinüslerden değişik olarak sert kemik yapılar arasında yer almakta ve bazı hastalarda son derece dar olabilmektedir. Yerleşiminden dolayı ameliyat sonrası takiplerde de izlenmesi ve müdahale edilmesi zor bir bölgede olan alın sinüslerine yapılan müdahaleler sonrasında bu dar kanalların iyileşme dokusu, ödem ya da kurumuş salgılar ile kapanması nadir olmayarak hastalığın tekrarlamasına sebep olabilmektedir.

Balon sinoplasti teknolojisi ile gelen en önemli yararlardan birisi bilhassa alın sinüslerinde (frontal sinüs) kullanılan ilaç rezervuarlı stentlerin geliştirilmesidir. İlaç rezervuarlı alın sinüsü stenetleri ameliyat esnasında açılan ya da genişletilen alın sinüsü boşalma kanallarından sinüs içine konulmakta ve stentin rezevuarına konulan ilaçların iki hafta süresince yavaşça salınması ile sinüs ağzının tekrar tıkanmasını önlemektedir.

Alın sinüsü stentleri balon sinoplastiyi takiben genişleyen frontal sinüs kanalından yerleştirilebildiği gibi endoskopik sinüs cerrahisi esnasında sinüse müdahale edilen durumlarda, bu bölgede iyileşme esnasında tıkanıklık oluşmasını gidermek amacı ile de uygulanabilmektedir. Frontal sinüs stentleri ameliyat sonrası 2-3 haftada yapılan pansumanlar da poliklinik şartlarında kolaylıkla çıkarılabilmektedir.

Teoman Dal Ulusal ve Uluslararası Bilimsel Dernekler